Szewskie przyrządy

trojnogPocięgiel
opaska wykonana przez zszycie pasa ze skóry blankowej albo taśmy lnianej, konopnej lub bawełnianej, wykorzystywana do unieruchamiania kopyta lub buta, m.in. podczas młotkowania podeszew, mocowania obcasów. Długość pocięgiela wynosi ok. 1,5 m (powinna być dostosowana do wysokości podudzia i stopy posługującego się pocięgielem), a szerokość ok. 25 mm.

Szczypce do ćwiekowania
narzędzie o wydłużonych poprzecznie szczękach, drobno naciętych na długości ok. 10 mm. Poza nacięciami, po obu stronach, mają na długości ok. 13 mm poprzeczne karby, zazębiające się ze sobą, umożliwiające silne chwytanie cholewki przy ćwiekowaniu. Zewnętrzna powierzchnia szczęk jest z jednej strony drobno nacięta i służy do wbijania ćwieków. Szczypce do ćwiekowania służą do wyciągania, zaciągania i zaginania brzegu cholewki obuwia na kopyto.

Tarnik – raszpla
narzędzie (rodzaj pilnika),służące do wyrównywania krawędzi podeszew i boków obcasów oraz do ścierania gładkich powierzchni, w celu zwiększenia ich wzajemnej przyczepności podczas klejenia. Tarnik jest z jednej strony płaski, z drugiej – lekko wypukły. Na obu powierzchniach ma ukośne nacięcia, które do i od połowy długości tarnika mają wzajemnie przeciwny kierunek nachylenia.

Trójnóg
przyrząd stalowy w kształcie trzech wzajemnie prostopadłych ramion długości ok. 170 mm, z których dwa są zakończone półstopkami – jedną długości ok. 140 mm, przeznaczoną do obuwia męskiego, drugą długości ok. 110 mm, przeznaczoną do obuwia damskiego i dziecięcego średniego; trzecie ramię jest zakończone piętką dostosowaną do pięty wewnątrz obuwia. Zamiast trójnoga może być używany pojedynczy stojak, o wysokości 600 mm, z wymiennymi stopkami. Trójnóg jest wykorzystywany przy nakładaniu zelówki, obcasów, wierzchów, czubków itp. oraz przy naprawie obuwia.

Wzornik
kopia wykroju części składowej obuwia wykonana z tektury, fibry lub blachy, przykładana do materiału szewskiego podczas ręcznego jego rozkroju.

Szewskie narzędzia

Szewskie narzędziaPrzedmioty służące do konstruowania, modelowania, wykonywania i reperacji obuwia. Niektóre z nich są podobne do stosowanych w kaletnictwie (ekierka, linijka, cyrkiel, nóż krajak, nóż do ścieniania, dziurkacz, szydło, maszyna do szycia, spinacze, kostka, płyta kamienna). Inne stosowane są wyłącznie w pracach szewskich. Do nich należą:

Deska szewska
kawałek drewna lipowego o wymiarach 500 x 250 x 25 mm. Na desce szewskiej wykonuje się elementy składowe spodu obuwia.

Gładzik kowadełkowy – ambus
narzędzie o kształcie przypominającym młotek, służące do wypalania boków obcasa oraz do wygładzania wierzchu cholewki w okolicy zakładki i podnoska. G.k. jest również stosowany do prasowania cholewek trzewików i botków.

Kopyto
forma obuwnicza drewniana lub z tworzywa sztucznego, w kształcie stopy człowieka, służąca do montażu obuwia i nadania mu odpowiedniego kształtu.

Miarka szewska
przyrząd pomiarowy wykonany z elastycznej, miękkiej taśmy, z zaznaczonymi podziałkami – z jednej strony metryczną (60 cm), z drugiej sztychową (90 sztychów). Sztych jest podstawową jednostką francuską przy pomiarze obuwia; 1 sztych = 2/3 cm, 1 cm = 3/2 sztycha.

Młotek szewski
narzędzie z lekko wypukłym obuchem, służącym do młotkowania skór i wytwarzanych części obuwia oraz zagiętym, spłaszczonym rąbem, którym młotkuje się fałdy materiału podczas ćwiekowania cholewki i zginania trzpieni gwoździ w pięcie obuwia.

Opuszczka
przyrząd z rogu lub tworzywa sztucznego, gładko polerowany, o wąskiej krawędzi, służący do ochrony cholewki przed przecięciem lub zadrapaniem podczas okrawania lub tarnikowania krawędzi podeszwy albo boków obcasa.